𝗟𝗮̀𝗺 𝗙𝗿𝗲𝗲𝗹𝗮𝗻𝗰𝗲 𝗾𝘂𝗮 𝗨𝗽𝘄𝗼𝗿𝗸 / 𝗙𝗶𝘃𝗲𝗿𝗿 𝗻𝗵𝘂̛ 𝘁𝗵𝗲̂́ 𝗻𝗮̀𝗼?
Hi các bạn, năm ngoái mình có post bài chia sẻ về cách làm Freelance trên Upwork và Fiverr lên group tìm việc và được kha khá người quan tâm, nhưng sau đó thì group bị h.a.c.k mất và còn bị đ.á.n.h c.ắ.p content nữa nên nay mình up lại lên website nhé ^^
Hiii, mình là Ngọc (Annie) – 1 người vừa bỏ công việc 9 to 5 hành chính với mức lương 1x triệu để bước sang mảng freelance đầy tự do và rủi ro lương “up to” 3x triệu. Mình đã được trải nghiệm làm freelance được hơn 1 năm với một vài dự án nhỏ lẻ và mới chính thức làm freelance full time được 4 tháng nên với bài chia sẻ basic này của mình, hy vọng bạn có cái nhìn tổng quát hơn về con đường này nhé!
Một chút giới thiệu về mình. Mình tốt nghiệp ngành Ngôn Ngữ Anh, và với accent được nhận xét là “tây” nên mình cũng dễ dàng bén duyên với các công ty nước ngoài chuyên về Sales & Marketing. Tuy nhiên sau hơn 2 năm rưỡi làm hành chính mình cảm thấy 8 tiếng ở văn phòng là hơi thừa thãi đối với mình, hầu hết mỗi ngày chỉ cần 3-4 tiếng để hoàn thành xong công việc nên mình luôn cảm thấy quá rảnh rỗi. Mình quyết định thử sức với mảng freelance sau giờ làm, lúc đầu mình chủ yếu làm dịch thuật E-V-E và telesales / telemarketing cho các cty ở Anh và Mỹ. Tuy nhiên với định hướng làm digital marketing nên mình đã tự nghiên cứu thêm về cách viết content, email marketing và học một vài khoá ngắn hạn của Google và Linkedin. Sau đó mình tìm việc trên Upwork và Fiverr, sau quá trình trao đổi với bên tuyển dụng thì mình cũng được nhận vài job đầu tiên và tích luỹ kinh nghiệm dần dần.
*Cách để được nhận những job freelance đầu tiên khi chưa có kinh nghiệm:
– Đầu tiên phải nói về độ cạnh tranh: Đối với các cty nước ngoài, họ sẽ muốn tuyển mình vì giá thành thấp hơn. Tuy nhiên các nước khác cũng sẽ có rate thấp tương tự, mình thấy India và Malay nhận rate rất thấp, nên cái mình có thể cạnh tranh ở đây đầu tiên là trình độ tiếng anh. Khi có accent chuẩn, bạn sẽ dễ dàng trao đổi và nhận được job hơn, chỉ cần set rate thấp hơn so với người bản địa thì % bạn được nhận cũng khá cao
– Về chuyên môn: tất nhiên có mỗi tiếng anh thôi thì chưa đủ, bạn cần phải nắm về chuyên môn nữa để khi phỏng vấn bạn sẽ cho client thấy bạn có thể giúp gì cho họ, giải thích càng rõ ràng càng tốt. VD mình định hướng làm ở mảng Digital marketing và mình sẽ chuẩn bị kiến thức về content creator, email marketing, social management, brand strategy. Và bạn có thể bắt đầu bằng những job assistant nhỏ lẻ 5 – 10$ để lấy kinh nghiệm và xây profile.
– Chuẩn bị Proposal / Cover letter / CV / Portfolio,… phù hợp với mỗi job bạn apply, nhấn mạnh là “mỗi job” nhé, đừng xài 1 mẫu giới thiệu cho tất cả các công việc bạn apply.
*Tìm việc ở đâu?
Mình bắt đầu tìm việc ở Upwork và Fiverr.
– Để so sánh, Upwork sẽ dễ kiếm việc hơn cho newbie, vì mình có thể chủ động apply tới những công việc phù hợp, mỗi ngày sẽ có rất nhiều cty đăng tuyển trên upwork nên bạn sẽ có rất nhiều sự lựa chọn. Đối với Upwork, sau khi taọ account thành công bạn sẽ được cấp khoảng 100 điểm để bid, nó như là đấu giá vậy đó, bạn đấu càng nhiều điểm thì độ hiển thị proposal của bạn sẽ càng cao, thường với mỗi job khi apply bạn sẽ bid từ 3-6 điểm, tuy nhiên sẽ có rất nhiều người bid giống vậy nên để make sure nhà tuyển dụng nhìn thấy hồ sơ bạn, bạn có thể bid cao hơn. Và khi nhà tuyển dụng phản hồi hồ sơ của bạn, thì bạn sẽ lại được cộng điểm. Nên bí kíp là apply càng nhiều thì khả năng được nhận job sẽ càng cao nha.
– Về Fiverr, sàn này thì không có tin tuyển dụng như Upwork, nó sẽ như một shopping mall nơi mình mở ra những tiệm bán services của mình. Và cách để nhận được job sẽ là up thông tin dịch vụ của bạn (a.k.a: Gig) và chờ cho người ta tìm đến mình. Fiverr sẽ k thân thiện với newbie lắm vì sẽ có nhiều người mở cả năm cũng không có ai liên lạc. Sàn này sẽ bị động hơn, tuy nhiên đối với những bạn may mắn có những job đầu và đc review tốt thì những job sau sẽ tự đến dễ dàng hơn.
*Cách nhận lương freelance?
– Nếu bạn nhận được job làm cho những cty nước ngoài thì rate lương sẽ cao hơn nhiều so với VN, tuy nhiên mình suggest lúc đầu nên lấy giá thấp thôi để lấy kinh nghiệm và dễ nhận được job hơn.
– Sau khi bạn nhận và hoàn thành job, tiền sẽ về tài khoản Upwork / Fiverr của bạn sau 15 ngày, tuy nhiên bạn sẽ bị trừ 20% cho sàn với chi phí trung gian. VD bạn nhận làm công việc đó với giá 100$ thì thực nhận của bạn sẽ là 80$
– Để rút đc tiền thì đầu tiên bạn cần có ví thanh toán quốc tế Paypal hoặc Payoneer, sau đó liên kết với Upwork/ Fiverr và rút về ví Paypal / Payoneer, thêm bước liên kết với ngân hàng Việt Nam và bạn có thể rút trực tiếp về được nhé. Mình thường rút Paypal, sau 1-2 ngày là có tiền. Tuy nhiên rút ở Payoneer sẽ có rate dollar cao hơn nhé.
*Rủi ro khi làm freelance:
– Mặc dù khi làm freelance lương bạn sẽ có thể x2 x3 so với làm văn phòng, nhưng sẽ không có sự ổn định vì bạn và cty không có hợp đồng gì để ràng buộc. Nên sẽ có tháng bạn nhận được ít job hơn những tháng khác.
– Lúc bắt đầu cũng sẽ rất vất vả, cần thời gian để tìm việc, chưa có kinh nghiệm thì dễ bị reject nên đây sẽ là thời điểm dễ nản nên để được thoải mái nhảy việc thì bạn hãy chuẩn bị trước 1 khoản dự phòng để sống ít nhất 3 tháng tới nhé.
– S.c.a.m: vấn đề gây ức chế nhất của mình. S.c.a.m rất nhiều ạ, và cũng rất nhiều trường hợp tinh vi. Mình đã từng gặp phải 1 lần ở Fiverr, người ta sẽ tìm cách book đc giá rẻ nhất và sau đó review mình 1 sao để profile của mình bớt cạnh tranh. Và với các sàn này thì customer service sẽ bênh buyer hơn là seller nên việc Report chỉ tốn thời gian nhé. Và sau khi bị 1 sao thì mình sẽ bị giảm độ tương tác và hiển thị, nên tốt nhất sau một thời gian làm và có khách quen rồi thì nên dắt ra làm riêng nha.
Trên đây là những trải nghiệm của mình khi làm Freelance qua các sàn trung gian. Mặc dù lúc đầu sẽ gặp nhiều khó khăn nhưng hãy nghĩ đến thành quả đạt được là sự tự do về thời gian, tinh thần và tài chính nha.
Và để chốt lại bài chia sẻ này thì mình vẫn đang cần trau dồi và học hỏi thêm nhiều nên Anh / Chị / Bạn có dự án về Digital Marketing và Business Development muốn hợp tác thì liên hệ mình ạ. (Email: anyr80@gmail.com )
Cảm ơn mọi người đã đọc!
